Aksaray İli’nin 13 km. Kuzeybatısındadır. Yeşilova Kasabası sınırları içerisinde yer alan Acemhöyük 700 x 600 m. ölçülerinde oval biçimli höyüğü ve bunu çevreleyen Aşağı şehri ile Anadolu’nun en büyük Höyüklerinden biridir. 

    Yapılan Arkeolojik Kazılardan elde edilen veriler höyüğün M.Ö 3000 yıllarından itibaren iskan edildiğini, en parlak döneminin ise Assur Ticaret Kolonileri Çağında yani M.Ö 1800 yıllarında yaşadığını göstermektedir. Assur Ticaret kolonileri Çağında Höyük dışında Aşağı Şehirde yoğun bir yerleşime sahne olmuştur. Bu dönemde Anadolu’nun önemli krallıklarından birinin merkezidir. Bu dönem sonunda hem höyük hem Aşağı Şehir terkedilmiştir.  

      Ancak höyüğün bir bölümüne Erken Hellenistik ve Roma dönemlerinde tekrar yerleşildiği, M.S 3.yüzyılın başında ise tamamen terk edildiği anlaşılmıştır. 

      1517 yılında İran Azerbaycan’ındaki Hoy Kentinden gelen 3 oba höyük eteklerine yerleşerek bugünkü Yeşilova’yı oluşturmuştur. 

Bugüne kadar yapılan kazılarda Acemhöyük’ün M.Ö III.  bin yani Eski Tunç Çağı yerleşimlerinde konutların dikdörtgen ya da yamuk planlı kerpiç yapılardan oluştuğunu göstermiştir. Bu dönemde ölüler bir yandan yerleşim yeri dışındaki mezarlıklara toprak ve küp mezarlara gömülmüştür. Ölülerin yanına yüzük, bilezik, küpe, kolye gibi süs eşyaları ve bazı kaplar hediye olarak bırakılmıştı. Bunların yanında taş, kemik ve çeşitli metallerden yapılmış takılar, silahlar ve günlük işlerde kullanılan eşyalar ele geçirilmiştir. 

      Kentin en parlak döneminin yaşandığı Assur Ticaret Kolonileri Çağına (M.Ö 1800) ait III. Katta açığa çıkarılmış olan iki saray yapısı yalnız Acemhöyük için değil Anadolu mimarlık tarihi açısından da önemlidir. Höyüğün güneyinde yer alan “Sarıkaya Sarayı”, Kuzeybatısındaki “Hatipler Sarayı” olarak isimlendirilmiştir.

      İkişer katlı olan saraylardan bugüne kadar korunmuş alt katlarında Sarıkaya Sarayında 50, Hatipler Sarayında 76 oda bulunmaktadır. 

     Saray odalarının işlevleri içlerinde bulunan eşyalara göre belirlenebilmektedir. Buna göre Hatipler Sarayının daha çok depo amaçlı kullanıldığı hemen her odasında bulunmuş küp ve kapaklı vazolardan anlaşılmaktadır. Sarıkaya Sarayı daha çok oturma ve idari işlevli olup sadece iki odada küpler, altı odada kapaklı vazolar ele geçmiştir. 

       Acemhöyük tarihine  ve saraylarla ilişkide olan ülke ya da kişileri öğrenmemizi sağlayan 1500 kadar bulla (mühür baskılı kil topak) Sarıkaya Sarayının üç odasında depolanmış durumda ve Hatipler sarayının  bazı odalarında  bulunmuştur. Bunlar arasında Mezopotamya’da yaşayan çağdaş krallar, aileleri ve onların hizmetlilerine ait olanlar mevcuttur. Sarıkaya sarayının diğer buluntuları arasında obsidiyen ( volkan camı) ve kaya kristalinden kaplar, oyun tahtaları, fildişinden mobilya parçaları, altın aplikler, dönemin değişim aracı olan bakır külçeler ve tunçtan silahlar sayılabilir.

        Acemhöyük’de höyük ve Aşağı Şehir’de Koloni Çağına ait katlarda yerleşim yeri içine gömülmüş çocuk ve az sayıda yetişkinlere ait mezarlara rastlanmıştır. Ayrıca 1992 yılında Yeşilova Kasabası’nın girişinde, höyükten yaklaşık 800m. uzaklıkta Sayın Enver ARIBAŞ’ın evinin bahçesinde Acem Höyüğe ait mezarlık alanı bulunmuş ve 1993 yılında Arıbaş Mezarlığında kazılara başlanmış ve vazo, testi ve çömleklerden oluşan mezarlar ele geçmiştir. Mezarların büyük kısmına çeşitli ölü hediyeleri bırakılmıştır. Mezarlıkta farklı mezar tipi ve gömme adetleri uygulanmasına karşılık ölü hediyeleri arasında bir ayrılık yoktur.                 

        Acem Höyükte Arkeolojik kazıya, 1962 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Prof.Dr.Nimet ÖZGÜÇ tarafından başlanmış, 1989 yılından itibaren kazıya, yine Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih – Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aliye ÖZTAN tarafından devam edilmektedir.

       Müzemize süregelen kazı çalışmaları sonucunda, şu ana kadar 843 tane Müzelik değerde eser kazandırılmıştır. Buradan çıkan eserlerin bir kısmı Niğde Müzesindedir. Ayrıca buradan yurt dışına kaçırılmış bir grup eserde bulunmaktadır.